Hướng dẫn

Giá trị mặc định hay phát thải thực tế: cách nào khiến người mua trả ít hơn

So sánh giá trị mặc định của EU kèm phụ phí với con số đã thẩm định của bạn, có ví dụ tính toán, và khi nào việc thẩm định đáng chi phí.

Đã đối chiếu với quy định EU ngày 6 tháng 10, 2026.

Người mua EU có thể tính chi phí CBAM cho hàng của bạn theo một trong hai cách: dùng giá trị mặc định của EU cho sản phẩm và quốc gia của bạn, hoặc dùng phát thải thực tế đã được đơn vị thẩm định công nhận kiểm tra. Lựa chọn này là đòn bẩy lớn nhất của bạn đối với mức giá người mua sẵn sàng trả.

Cách dùng giá trị mặc định

Ủy ban châu Âu công bố giá trị mặc định cho từng mã sản phẩm CBAM và quốc gia, tính bằng tấn CO2e trên tấn sản phẩm. Các giá trị dựa trên những nhà sản xuất phát thải cao hơn, và được cộng phụ phí: 10% năm 2026, 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028. Nhà nhập khẩu sau đó trừ một phần giá trị chuẩn của EU, phản ánh hạn ngạch miễn phí mà nhà sản xuất EU vẫn nhận. Tỷ lệ này giảm từ 97,5% năm 2026 về 0 năm 2034.

Cách dùng phát thải thực tế

Với phát thải thực tế, nhà nhập khẩu dùng con số của chính nhà máy bạn: phát thải trực tiếp từ nhiên liệu và quy trình cộng phát thải nội hàm của tiền chất mua vào, trên mỗi tấn sản phẩm. Không có phụ phí. Con số phải theo quy tắc giám sát của EU và được đơn vị thẩm định được EU công nhận xác nhận.

Ví dụ tính toán

Lấy 100 tấn thép cuộn Việt Nam mỗi năm, giá €75 mỗi tấn CO2. Giả sử con số đã thẩm định của nhà máy là 1,4 t CO2e mỗi tấn.

Thử với con số của bạn: công cụ tính chi phí có ô tùy chọn cho phát thải đã thẩm định và hiển thị khoản tiết kiệm theo từng năm. Con số thực tế trong công cụ là gần đúng, vì mức trừ hạn ngạch miễn phí chính xác phụ thuộc vào quy trình và tiền chất của bạn.

Khi nào nên thẩm định

• Con số của bạn thấp hơn rõ rệt so với giá trị mặc định, điều thường thấy ở đơn vị gia công dùng thép phế hoặc tiền chất ít carbon.
• Sản lượng xuất sang EU đủ lớn để khoản tiết kiệm vượt phí thẩm định.
• Bạn lấy được con số đã thẩm định từ nhà cung cấp tiền chất, hoặc tiền chất chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng phát thải.

Có thể không đáng nếu nhà máy của bạn phát thải gần bằng hoặc cao hơn giá trị mặc định, ví dụ lò đốt than tiêu hao nhiên liệu lớn. Khi đó giá trị mặc định có thể rẻ hơn cho người mua, và công cụ tính sẽ cho bạn biết.

Đọc tiếp: chi phí thay đổi thế nào qua từng năm đến 2034.

Thông tin chung để lập kế hoạch, không phải tư vấn pháp lý, thuế hay hải quan. Xem miễn trừ trách nhiệm.