CBAM временска рамка 2026–2034: рокови, зголемувања и бесплатна распределба
Сите датуми важни за извозниците и зошто CBAM трошокот по тон приближно се удвојува меѓу 2026 и 2034 дури и ако цената на јаглеродот остане иста.
Проверено во однос на правилата на ЕУ на 9 октомври 2026.
Клучни датуми
- 1 октомври 2023 до 31 декември 2025: преоден период. Увозниците пријавуваа емисии, но ништо не плаќаа.
- 1 јануари 2026: почнува конечниот период. Увозот од тој датум носи CBAM трошок.
- 1 февруари 2027: почнува продажбата на CBAM сертификати. Сертификатите за увоз во 2026 се вреднуваат по кварталниот просек на аукциските цени на EU ETS.
- 30 септември 2027: прва годишна декларација и предавање на сертификати, за стока увезена во 2026.
- Од 2027: цената на сертификатот се утврдува неделно. Декларацијата за секоја следна година се поднесува до 30 септември наредната година.
- 2034: престанува бесплатната распределба за производителите во ЕУ, па одбивањето на увозникот паѓа на нула.
Зошто трошокот расте секоја година
Две работи го креваат трошокот дури и ако цената на јаглеродот остане иста:
- Зголемувањето на стандардните вредности расте од 10% во 2026 на 20% во 2027 и 30% од 2028.
- Одбивањето за бесплатна распределба се намалува. Увозниците одбиваат 97,5% од референтната вредност на ЕУ во 2026, 95% во 2027, 90% во 2028, 77,5% во 2029, 51,5% во 2030, 39% во 2031, 26,5% во 2032, 14% во 2033 и ништо од 2034.
Пример: топло валани рамни производи од Северна Македонија, 100 t годишно по €75/t CO2
| Година | Зголемување | Одбиена референтна вредност | Трошок по тон | Трошок годишно |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 10% | 97,5% | 26 € | 2.604 € |
| 2027 | 20% | 95% | 40 € | 4.009 € |
| 2028 | 30% | 90% | 57 € | 5.670 € |
| 2029 | 30% | 77,5% | 70 € | 6.954 € |
| 2030 | 30% | 51,5% | 96 € | 9.626 € |
| 2031 | 30% | 39% | 109 € | 10.910 € |
| 2032 | 30% | 26,5% | 122 € | 12.195 € |
| 2033 | 30% | 14% | 135 € | 13.479 € |
| 2034 | 30% | 0% | 149 € | 14.918 € |
Истата крива за вашите производи видете ја во калкулаторот на трошок, или за целиот асортиман во калкулаторот за повеќе производи. Двата може да се преземат за Excel.
Датуми според Регулатива (ЕУ) 2023/956 изменета со Регулатива (ЕУ) 2025/2083. Објавените цени се на страницата на Комисијата за цената на CBAM сертификатите.
Општи информации за планирање, не е правен, даночен ниту царински совет. Видете одрекување од одговорност.